Pieśniczki o pysznych pachołkach

W folklorze śląskocieszyńskim można znaleźć wiele rufijackich (rubasznych) pieśni ludowych związanych z tematyką zalotów, skierowanych zarówno w stronę dziewcząt, jak i chłopców. Poniższe pieśni są właściwie odmianą jednego, różnie rozbudowanego wątku: przyciągnięcia przez zolytnika uwagi dziewczyny swoim rzekomo eleganckim wyglądem i niefrasobliwą manierą postępowania celem jej poślubienia z pobudek czysto materialnych, co naturalnie nie uchodziło uwadze bystrych dziełuch, które z niemałą uciechą układały niegdyś strofy przytoczonych tu wyśmiewnych piosnek.

Dla ilustracji faktu, iż nie tylko galani z naszego regionu zachowywali się w podobny sposób, służy wklejony tu teledysk pieśni ludowej z okolic Kobierzyc, leżących 15 km od Opawy (na terenach tzw. ziemi hulczyńskiej), które przez prawie pięćdziesiąt lat wchodziły w skład powiatu raciborskiego, a od stu lat znajdują się po czeskiej stronie granicy. Z kobierskich synków naśmiewa się pochodzący z Frydku Tomasz Koczko, który niegdyś skomponował muzykę do spektaklu „Ondraszek – Pan Łysej Góry”.


Szpatne czasy nastowajóm

Szpatne czasy nastowajóm, pachołcy sóm pyszni:

roboty sie nie nauczy, a żynić sie myśli.


Idzie jedyn ku drugimu pół grejcara zmiynić:

Pojczej mi go ty, braciszku, bo sie chcym ożynić.


Mo galaty same łaty, koszula niedobro,

kole lymca szyfulińca jako rzepa drobno.


Buciska mo wiksowane, szumnie glancowane,

a od wyrchu aż ku spodu szpagatym zwiónzane.


Kłobuczysko potargane, jyny kónsek strzechy,

a na karku, na niemytym, pasóm sie mu błechy.


Nie idym tam skyrs dziełuchy, bo mi ji nie trzeba –

byle bych sie najod, napił, do kaps nacis chleba.


Przidzie se ón do gospody, stanie jako lalka,

nic go też tak nie oszpeci jak u gymby fajka.


Jak mu dajóm miske grochu, to biere po jednym,

a jak mu dajóm gałuszek, to biere po siedym.


A jak idzie do kościoła, ramiónami wstrzónso,

ludzie myślóm, że pobożny, a to go wesz kónso.


A jak idzie ku muzyce, u dwiyrzi tańcuje,

koże se ón flaszke piwa, jeszcze jóm zborguje.


Sznuptychliczka z kapsy wisi, z kónska miecha była,

jeszcze mu jóm szynkiyreczka za piweczko wziyła.


Od weściska mu strzympiska aż po ziym wisiały,

a jak roz szeł przez dziedzine, to go psy targały.


Taki czasy nastowajóm

Taki czasy nastowajóm, pachołcy sóm pyszni,

grejcareczka w kapsie nimo, o żyniaczce myśli.


Czopczysko mo potargane i na jednym uchu,

koszulsko mu poszarpane bymbnuje po brzuchu.


A jak idzie ku dziełusze, to se pojczo galot,

nie idzie ón na zolyty – leda by sie najod.


Idzie sobie ku muzyce, ale nie tańcuje:

koże naloć krygiel piwa, jeszcze go zborguje.


Podziwejcie sie, dziełuchy

Podziwejcie sie, dziełuchy, jacy chłapcy pyszni:

Grosza w kapsie żodyn nimo, a o dziołchach myśli!


Przidzie taki na zolyty, jak oto nasz Jano –

goły łokieć mu wyłazi i czorne kolano.


Bruclik to mo w same łaty, koszula nieprano,

u rynkowów same strzympy, a na głowie siano.


A jak idzie na zolyty, to pojczuje galot,

nie myśli sie ón ożynić, jyny by sie najod.


Galaciska potargane, bóty wykrzywióne,

myśli sobie gupi synek, że se nóńdzie żóne.


A jak przidzie do karczmiczki, ramiónami strzónso,

nie wiym, czy to od parady, a to go wesz kónso.


Jyny jednóm szateczke mioł, kieróm ukrod z młyna,

jeszcze mu jóm karczmoreczka za gorzołke wziyna.


Ty kóńczycki pacholynta

Ty kóńczycki pacholynta ci parade majóm:

w kapsach noszóm lańcuszeczki, zygarków nimajóm.


Idzie jedyn ku drugimu kamizele pojczać:

pojczej mi ji, mój braciszku, rod bych sie zalycać.


– A cóż ci je po żyniaczce, żónki ci nie trzeba,

byle byś sie najod, napił, w kapsy nacis chleba! –


Kabocisko potargane, czopczisko na uchu,

knefliczyska z brucliczyska bómbajóm po brzuchu.


Mo ón też to szumny ancug, pieknie mu pasuje:

jedyn szos mo na ramiyniu, drugi przistympuje.


Mo ón też pramacki bóty, pieknie wiksowane,

a od spodku aż do wyrchu szpagatym ścióngane.


A jak przidzie ku muzyce, stoji to jak lalka,

nic go jeszcze tak nie szpeci, jak u gymby fajfka.


Sznuptychelka z kapsy tyrczy, z kónska miecha była,

eszcze mu jóm szynkiyreczka za gorzołke wziyła.


Aj, ci nasi pachołczyska

Aj, ci nasi pachołczyska ci sóm strasznie pyszni:

ledajaki umazaniec moc o sobie myśli.


Jedyn mo kabotek nowy, pieknie mu pasuje:

jedyn szost mo na ramiyniu, drugi przideptuje.


Tyn drugi mo nowe bóty, pieknie wyszywane,

a od spodku aż do wyrchu szpagatym zwiónzane.


A trzeci mo zymbulinki jak świnia dziwoko,

jak chcioł dziołsze dać gymbulke, wydzióboł ji oko.


Ci stónawscy chłapcy

Ci stónawscy chłapcy, ci sie radzi majóm,

lańcuszki im wiszóm, zygarków nimajóm.


Po szynkach chcóm chodzić, kabotów nimajóm,

dziepro sie skłodajóm, piniyndzy hladajóm.


Handzel doł na sukno, Kosarz doł na futro,

Wałoszek sie chwoli, że pudzie w nim jutro.


Kika doł na knefle, Supik doł na nici,

Suchanek mo płacić, mo pinióndze w rzici.


Chybidziura przilecioł: kamraci rozmili,

pojczecie mi kamizeli – jutro móm wiesieli!


Koszarziscy pachołcy

Koszarziscy pachołcy tysiyncy chladajóm,

na ubogi dziełuchy sie nie oglóndajóm.


Ej, tysiyncy chladajóm, sami ich nimajóm –

jyny ty jedne bóty, co sie w nich bónckajóm.


W pióntek ich łotajóm, w sobote pucujóm,

w niedziele na cały dziyń do karczmy obujóm.


Kiej przidóm do karczmiczki, u dźwiyrzi tańcujóm,

sztyrzo szklónke piwa pijóm, jeszcze jóm burgujóm.


Ej, zaroz przi muzyce dziełuszek chladajóm

i do tańca ich potym strasznie zapraszajóm.


Wszecy sie poskłodali na jedne płóciynki,

jeszcze se wybiyrali szwarniejsze dziywczynki.


Jak już wyjdóm z karczmiczki, ramiónami szupióm,

wszyscy myślóm, że z parady, a to wszy ich łupióm.


Wrzeszczóm w pyndziałek rano: mamo moja, mamo,

galateczki potargane, koszulka nie prano!


Skoczowscy chłopocy

Skoczowscy chłopocy by sie ożynili,

gdyby im dziywczynta tysiónce nosiły.


Ale że dziywczynta tysiyncy nimajóm,

tymu im chłopocy serduszka nie dajóm.


Kameradki moji sie na mie gniywajóm,

że jo móm galana, a óne nimajóm.


Notatka: ewidentne zapożyczenie z pogranicza morawsko-słowackiego (patrz tutaj).


W ogródeczku rośnie oset

W ogródeczku rośnie oset, nietykane ziele,

u sómsiada szwarni chłapcy, nima ich tam wiele.


Nie tak wiele, nie bogaci, jak sie wystawiajóm:

garbaci i też świdraci, krziwe nogi majóm.


Leda jaki smarkoczyna – fajka w pysku tyrczy,

galaciska potargane, do karczmy se pyrczy.


A jak przidzie do karczmiczki ramiónami wstrzónso,

dziołchy myślóm, że to z pychy, a ón wszy wytrzónso.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *